Seminaria

Seminaria 2017/2018

12 czerwca 2018

dr Wilhelm Czapliński (WFiIS AHG, Katedra Zastosowań Fizyki Jądrowej)


29 maja 2018

Nadprzewodnictwo niekonwencjonalne: Od nadprzewodnictwa wysokotemperaturowego do najnowszych odkryć w grafenie dwuwarstwowym

prof. dr hab. Józef Spałek (Zakład Teorii Materii Skondensowanej i Nanofizyki w Instytucie Fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego; Linia Badawcza IV: Materiały i Układy Kwantowe w Akademickim Centrum Materiałów i Nanotechnologii w Akademii Górniczno-Hutniczej)


W swoim referacie omówię pokrótce własności nadprzewodzące w trzech układach z silnie skorelowanymi elektronami: w ciężkich fermionów oraz w ostatnio odkrytym nadprzewodnictwie w dwu-warstwach grafenu (tzw. twisted graphene). Omówię koncepcję parowania w przestrzeni rzeczywistej oraz scharakteryzuję różnicę podejścia w porównania z tym w ramach teorii BCS. Przedyskutuję przede wszystkim aspekt fundamentalny parowania w tych układach.

15 maja 2018

Cosmic-Ray Extremely Distributed Observatory: nowe możliwości badawcze w astrofizyce cząstek i nie tylko

dr hab. Piotr Homola (Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk)


CREDO czyli Cosmic-Ray Extremely Distributed Observatory to coś, co do tej pory nie mieściło się w głowach naszych i nawet najlepszych doświadczonych naukowców (chodzi o fizyków, astrofizyków i astronomów). Nie dość, że zrodziło się (a właściwie nadal się rodzi) w Polsce – w Krakowie, a konkretnie w IFJ PAN, to wykracza merytorycznie i w swoim sposobie działania poza granice geograficzne i wiekowe. Chodzi o badanie terenów astrofizyki bezspornie uznawanych teraz za najbardziej zagadkowe (np. ciemna materia, czarne dziury) za pomocą Citizen Science, czyli przez każdego za nas. A wszystko to za pomocą… promieniowania kosmicznego, które przenika przez nas 24 h/dobę. Najciekawsze są promienie o gigantycznej energii. Problem w tym, że jest ich bardzo mało ale CREDO ma sposób, żeby to mierzyć (żebyśmy my to mierzyli!). Pomiary takie mogą rozpocząć nową epokę w naszym rozumieniu procesów zachodzących we Wszechświecie.

19 kwietnia 2018

Anomalous velocity with spin-orbit coupling

prof. Evgeny Sherman ( Department of Physical Chemistry, University of Basque Country UPV/EHU)


Spin-orbit coupling is usually represented in condensed matter physics as a properly chosen symmetry-allowed combination of products of spin operators and the particle momentum components. By the general quantum mechanics rules, this interaction introduces a new spin-dependent component in the particle velocity, the so-called anomalous term. Here we present and discuss the general concept of this anomalous velocity and analyze several examples of its critical effects in the physics of the spin-orbit coupled condensed matter.
1. We consider the collapse of spin-orbit coupled self-attractive Bose-Einstein condensates and show that it can be prohibited if the spin-dependent anomalous velocity is taken into account.
2. We analyze short-term spin dynamics in random one-dimensional systems. Here the anomalous velocity produces mixed spin states and, therefore, strongly influences the spin relaxation, leading to a new spin relaxation mechanism.
3. We study coherent spin dynamics in cold atomic gases described by the Fermi- or the Bose-statistics, in synthetic gauge fields. For both statistics, this dynamics can be studied in terms of classical trajectories characterized by the anomalous spin-dependent velocity.

17 kwietnia 2018

Czy warto tankować wodór, czyli słów parę o alternatywnych metodach zasilania pojazdów.

dr hab. Łukasz Gondek (WFiIS AGH, Katedra Ciała Stałego)


W ramach referatu poruszone zostaną zagadnienia związane z wykorzystaniem „bezemisyjnych” źródeł zasilania w transporcie. Szczególny nacisk będzie położony na możliwości wykorzystania wodoru jako nośnika energii, oraz porównanie tej metody z technologiami konkurencyjnymi. Podczas referatu będzie można poznać niewątpliwe zalety energetyki wodorowej, choć zwrócę Państwa uwagę także na szereg problemów, które należy przezwyciężyć aby mogła być ona wykorzystana w codziennym życiu. W szczególności omówione zostaną metody pozyskiwania, magazynowania i odzyskiwania energii z wodoru. Przedstawię zarówno technologie wykorzystywane w chwili obecnej (większość z nas ich używa na co dzień!) oraz nakreślę perspektywy rozwoju tej gałęzi techniki i wiedzy.

5 kwietnia 2018

Fizyka cząstek elementarnych – przekraczanie granic

dr Paweł Malecki (Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk)


Wykład zawiera podstawowe informacje o prawach rządzących światem cząstek elementarnych i ich oddziaływań. Opisane są też podstawowe zagadnienia dotyczące symetrii Modelu Standardowego i tego co z nich wynika, w szczególności – mechanizmu Higgsa. Ponadto wykład zawiera informacje o najnowszych wynikach pomiarów na LHC. Zaprezentowany zostanie również program letnich praktyk studenckich organizowanych w Instytucie Fizyki Jądrowej PAN: IFJ PAN Particle Physics Summer Student Programme.

28 listopada 2017

25 lat eksperymentu ATLAS na Wielkim Zderzaczu Hadronów – główne cele i najważniejsze wyniki

dr hab. inż. Iwona Grabowska-Bołd (WFiIS AGH, Katedra Oddziaływań i Detekcji Cząstek)


Eksperyment ATLAS jest jednym z czterech dużych eksperymentów na Wielkim Zderzaczu Hadronów (Large Hadron Collider, LHC) w CERNie. Od roku 2009 detektor ATLAS zbiera dane ze zderzeń proton-proton oraz ołów-ołów przy największych energiach dostępnych obecnie w laboratoriach. Jego spektakularnym osiągnięciem jest eksperymentalne potwierdzenie istnienia bozonu Higgsa, które było podstawą przyznania Nagrody Nobla z fizyki w roku 2013. Eksperyment ATLAS świętuje w tym roku swoje 25-lecie.
Grupa z WFiIS AGH jest członkiem Współpracy ATLAS od samego początku. Podczas referatu omówione zostaną główne cele i wyzwania eksperymentu oraz projekty i badania, w których biorą udział naukowcy, doktoranci i studenci z WFiIS.

14 listopada 2017

Na zmarszczki rad, czyli o zastosowaniu substancji promieniotwórczych słów kilka

dr inż. Paweł Janoski (WFiIS AGH)

17 października 2017

Trudny świat kwazikryształów – czyli o tym, jak natura sama wie lepiej

dr inż. Radosław Strzałka (WFiIS AGH, Katedra Fizyki Materii Skondensowanej)


Kwazikryształy są materiałami, które z jednej strony są odmienne od znanych kryształów pod względem periodyczności ułożenia atomów przestrzeni, z drugiej – są do kryształów bardzo podobne, bo jak one mają bardzo regularną budowę, doskonałe uporządkowanie, a obraz dyfrakcyjny obu jest tak samo ostry i wyraźny. Podczas wykładu umieszczę kwazikryształy wśród znanych nam rodzajów materii i przedstawię najważniejsze cechy tych materiałów. Szczególnie w kontekście budowy atomowej postaram się wyjaśnić, dlaczego „świat kwazikryształów” jest trudny i na czym ta trudność polega. Jednocześnie spróbuję przekonać widzów, że świat kwazikryształów jest jednocześnie fascynujący, zarówno dla fizyka, chemika, jak i matematyka, a nawet biologa, czy artysty architekta.

Poprzednie lata:

Seminaria 2016/2017


Seminaria 2015/2016


Seminaria 2014/2015


Seminaria 2013/2014


Seminaria 2012/2013